icon
icon
icon
icon

HEKAYƏ

                                       

                                            HƏKİM

 

                         Fikrət -həkimin  rəhmətə getdiyini eşidib çox kədərləndim. Düzdü, elə də  cavan deyildi,  yetmişdən çox yaşı vardı,  amma onun ölümü  qəm-qüssəmə səbəb oldu.

                       Qonşuluğumuzda,  bir neçə məhəllə aralı, döqquz mərtəbə evlərin birində  yaşayırdı,  qəsəbədəki xəstəxanada işləyirdi. Onu çoxdan tanıyırdım, aramızda isti münasibət yaranmışdı. Sağlamlığımda bir problemim olanda  xəstəxanaya getmirdim, ərklə  mənzilinin qapısını döyürdüm.  Həkim deyildi, loğman idi, hər dərdin dərmanını bilirdi. Çolma-cocuğumun da müalicəsinə Fikrət həkim baxırdı. Dosta-tanışa da onu məsləhət görürdüm. Allah adamın üstündədi,  yanından hamı razı qayıdırdı.

                         Fikrət-həkimlə  tanışlığımızın maraqlı tarixçəsi var. Bir iyirmi ilin  söhbətini eləyirəm. Sizdən iraq, çənəmə bir sızanaq çıxmışdı.  Bu həkimə getdim, o həkimə getdim, heç biri dərmanını  tapa bilmədi. Türkəçarələr də kömək eləmədi, yara sulandığından özümlə qətfə gəzdirirdim ki, onu qurudum. Lap xəcalət çəkirdim. Dedidilər ki, qonşuluqda bir yaxşı həkim var, adı Fikrətdi, evində də qəbul edir. Getdim yanına. Baxan kimi dedi ki, düzələn şeydi. İnanmadım. Fikrət-həkim o biri otağa keçdi, bir azdan bir sulu dərmanla qayıtdı. Tənzifi isladıb qoydu çənəmin üstünə. Bir neçə dəqiqədən sonra yara oldu qup-quru.  “-Əhsən”- dedim, “şirvanın” bərk gedən vaxtı idi,  ona  düz iki “şirvan”  pul verdim. Dedi ki, biri bəsdi. Nə illah elədimsə, ikincini götürmədi. Elə dedi, biri bəsdi.

                             Beləcənə biz tanış olduq.

                             Rəhmətlik yeyib-içən kişi idi.  Haçan rastlaşırdın onunla, yapışırdı yaxandan ki, gedək bir çörək yeyək.  Vaxtım  olanda imtina eləmirdim.  Adamı əlini cibinə salmağa qoymazdı,  hesabı həmişə özü verirdi. Hələ zarafat eləyirdi  ki, pul çap eləmirəm ki, sizin verdiklərinizi  sizin yolunuzda  xərcləyirəm də.

                            Dolu  qrmızı sifəti,  oynaq xırda gözləri  vardı.   Həmişə ağappaq, şax, nişastalı  xalatda olardı.  Başqa geyimdə onu təsəvvür eləmək mümkün deyildi.  Fikrət-həkimi  elə küçədə-bayırda da ağ xalatda görürdüm.

                            Oğul-uşaqdan  nəyi vardı, nəyi yoxdu bilmirəm, amma  özünə korluq verən kişi deyildi. Arada mənzilinə  ağ xalatlı qadınların gəlib-getdiyini görürdüm. Sorşanda da deyirdi ki, asissentlərimdi.  Bunun həqiqət, ya yalan olduğunu demək çətin idi.

                             İndi  onun ölümünü eşidəndə nə hala düşdüyümü təsəvvür edirsiniz də! Belə bir həkimi, belə bir gözütox  insanı itirmək necə də  ağırdı.                           

                         Yolumu onların məhəlləsindən saldım.. Rastlaşdığım tanışlardan soruşdum ki, dəfn haçandı. Dedilər ki, indilərdə  yerdən götürəcəklər! Ona son borcumu vermək fikrinə düşdüm.  Qonum-qonşu yığışmışdı, bir azdan molla  həyətdəki ağacın haçasına qalxdı,  salat dedi. Tabutu endirdilər, Fikrət-həkim ikinci mərtəbədə yaşayırdı,  mafəni üstü açıq QAZ-El-ə qoydular. Həyətdə işgüzar bir əhvali-ruhiyyə  hökm sürürdü. Dünyadı da, bəzən yaşlı adamlarıa  heç yaxınları da ağlamırlar. Bir azdan mafə qoyulmuş maşın qabağa düşdü.  Qəbristanlıq yaxında olduğundan piyada gedirdik.  Yanımda addımlayan kişinin  sifəti  mənə tanış gəldi,  söhbətə nərdivan qoymaq fikri ilə:.

                        -Deyəsən sizi hardasa görmüşəm, axı?-Soruşdum.

                        - Mən Rahim-həkiməm -dedi.-Yəqin  xəstəxanada görmüsən.

                         Adını qürurla çəkməyindən anladım ki, tanınmış adamdı. Rahim-həkimin də xeyli yaşı olardı. Dəqiq deyə bilmərəm, bəlkə elə Fikrət-həkimlə yaşıd  idi. Müqaisədə  mən onların yanında körpə uşaq idim. Cəmi əlli yaşım vardı.

                         Maraqımı az-çox  təmin elədiyimdən məmnun halda:

                         -Rəhmətliklə   həmkarsız ki!

                         -Bəli!- Rahim-həkim gülümsədi.-Amma Fikrət həkim deyildi,  feldşer idi.

                           Rahim-həkim baməzə adama oxşayırdı. Dodaqları dişinin üstünü  örtmürdü, elə irişirdi.                          

                           -Yəqin zarafat edirsiz!-Ona yanakı baxdım.- Fikrət-həkim əsl həkim idi.

                            Rahim-həkim  mənə lağ elədi:

                            -Nədi, onu mənə tanıdacaqsınız ?! -Sonra əlavə elədi-Dünənə qədər biz bir xəstəxanada, bir şöbədə işləyirdik.

                             Gördüm ki ,gülə-gülə danışsa da Rahim-həkim zarafat eləmir. Çaşıb qaldım. Handan hana dedim::

                              -Onun qəbuluna  bilirsiz  nə qədər adam  gəlirdi?  Xəstələrinin sayı-hesabı yox idi.

                              Rahim-həkim həsədlə:

                               -Bunu bilirəm.

                              Mən inamsız halda:

                              -İyirmi ildi onu tanıyırdım. Yazdığı dərmanın bir də boşa çıxmazdı,  həmişə yaxşı təsir edirdi.-dedim.

                            -Bilirəm, amma fakt faktlığında qalır,-deyə Rahim əllərini yana açdı.-Rəhmətlik  həkim deyildi.

                            Mən son dəlilimi gətirdim:

                             -Yazdığı reseptlərin çoxu qalıb, məndədi. Gətirərəm, baxarsınız.

                             -Ehtiyac yoxdu. Onun reseptlərini ya mən yazırdım, ya da həmkarım Hökumə xanım. Reseptləri  yanaşı qoysanız,  xətlərdəki fərqi görərsiz.  Fikrət özü resept yaza bilmirdi. Mənim xəttim kələ-kötürdü,  Hökümə xanımın xətti isə yaraşıqlıdı.

                              Rahim- həkimin dediyində bir həqiqət var idi. Yadıma düşdü ki,  Fikrət-həkimin  reseptlərinin bəzisinin qara-qyrasə çox olurdu, oxumaq çətin idi,  bəzilərinin  səliqəsinə  isə söz ola bilməzdi, elə bil qadın xətti ilə yazılmışdı. Təəccüblə soruşdum: 

                              -Niyə belə eləyirdiniz ki?

                               -Uzun söhbətdi...

                                -Gizlidi?

                                 Rahim-həkim gülümsədi:

                                 - Daha gizlətməyin yeri yoxdu. Fikrət haqq dünyadadı, dediyimin ona ziyanı çətin dəysin.  Bizim bir ahıl baş həkimimiz vardı. Mənə də, Hökumə xanıma da çox yaxşılıqları keçmişdi. Aman- zaman bir oğlu Fikrət idi. Bizimlə yaşıd idi. Oxumaqla arası yox idi. Tibb texnikumunu zorla qurtarmışdı. Baş həkim rəhmətə gedəndə Fikrəti bizə tapşırmışdı. Yeyib-içən adamdı. Gördük acından öləcək. Feldşerlikdə nə pul var ki! Hökümə xanımla məsləhətdən sonra  qoşduq cərgəmizə. Belə-belə onu həkim elədik.

                                   -Sizsiz dərman yazmırdı?

                                    -Yox. Bir dəfə bir dərman yazmışdı, xəstə ölürdü, zornan diriltdik.  Odu-budu bizsiz dərman yazmırdı.

                                   -Deməli, məni iyirmi ildi feldşer  müalicə edirmiş?

                                    -Belə çıxır da!-dedi, və yenə irişdi.

                                    Mafəni aparan maçın  qəbristanlığa girəndə  məni   axmaq bir  gülmək tutdu,  heç cür özümü saxlaya bilmədim. Həmsöhbətimi tək buraxıb mənə qınaqla baxan adamlardan aralandım, ayağğabımın bağını bağlamaq bəhanəsi ilə kənara çəkilib  doyunca güldüm.  Sonra camaatın dalınca qəbristanlığa  yollandım. Üzügülər Rahim-həkimlə yanaşı yerimi tutdum. Dəfni yarımçıq qoya bilməzdim ki!  Fikrət-həkimi torpağa  təbəssümlə tapşırdıq.

                             

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     

 

 

HEKAYƏ

                                            

                                      NARAZILIQ

 

 

                      Dini icmanın sədri ilə axund arasında düşən sərinlik icmanın üzvləri arasında da fikirayrılığına səbəb oldu. Buna ixtilaf demək olmazdı,  xırda bir narazılıq idi,.Əlbəttə, heç bu da mömünlərə yaraşan iş deyildi. Amma ikitirəliyin binası qoyulmuşdu. İcma üzvlərinin bir qismi axundun , başqa bir qismi sədrin tərəfini saxlayırdı. Qarşılıqlı ittihamlardan məlum olurdu ki, qarşıdurma labüddür. Artıq özünü büruza  verirdi. Adi bir hadisədən  ara qızışdı.

                    Məscid təzə tikilmişdi, kiçik idi, eyni vaxtda əlli nəfər ibadət eləyə bilərdi, artıq adam yerləşmirdi.

                    Cümə namazına bir saat qalmışdı. Cümə xütbəsinə hazırlaşan axund Xanbala  dedi:

                  -Deyirəm, ibadətlərimizə bir yenilik gətirək. Hacı Xurşudun yaxşı bəlağəti var, səsi də gurdu. Namazdan sonra  sözü ona versək, necədi?-Soruşdu, dərhalda təklifini əsaslandırdı.- Hacı yaşda bizdən böyükdü, elə başda böyükdü. Məktəb direktoru olub, ölkənin əməkdar müəllimidi...

                  Məscidin bünövrəsini qoyanlardan biri olan balacaboy hacı Dəsgah   oturduğu yerdə bir balaca  dikəldi. Hamının diqqətini şəxsiyyətinə yönəldiyinə əmin olandan sonra soruşdu:

                  -Bəs, hacı Baxış nə olsun, axund? Bu işi ona tapşırmışdın, axı! Kişi birnəfəsə yüzdən çox  dua oxuyur, duaların biri  də o birini təkrarlamır. Belə bir sinədəftəri işindən  kənarlaşdırmaq olarmı?

                 Hacı Dəsgah Sura höküməti dağılan kimi Məkkəyə həcc ziyarətinə gedənlərdən  idi.  Qulaq asan tapanda atobusla Türkiyəyə, ordan Suriyaya, ordan da İraqa getməyindən , başına gələn sərgüzəştlərdən saatlarla danışmağı sevirdi. Hər yerdə də sözü keçirdi. Sözünün kəsərli olmağının bir səbəbi də vardı. Hacı Dəsgah köhnə ticarətçilərdən idi. Vəziyyəti əvvəl də yaxş idi, heç indi də pis deyildi.  Kifayət qədər imkanlı, dövlətli kişi idi.

                Axund hörmətlə hacı Dəsgaha tərəf baxdı:

               -Hacı Dəsgah, hacı Baxışı heç kim kənarllaşdırmır. Hacı Xurşudun  dua-sənası  bir neçə dəqiqə çəkəcək,  söz yenə hacı Baxışındı.

                 Telefon əlindən düşməyən Məşədi Qulam sosial şəbəkələrdə aktiv idi. Məscidin səhifələrini idarə edirdi, xəbərləri izləyirdi. Axundun sözünü kəsdi:

                 -Hacılar, biz Mayanmidə baş verənlərə münasibətimizi bildirməliyik. Müsəlmanları qırırlar...   

               Hacı Əlvan icma sədri idi. İddialı adam idi,  vəzifəyə təsadüfən gəlib çıxmışdı. Ülgüclə qırxılı yastı başı dumbula oxşayırdı.  Dini təhsili yox idi, bu sahədə piyada olsa da lazım oldu, ya olmadı  şəriət məsələlərinə qarışır, icma üzvlərinin gülüş yerinə çevrilirdi. Məşədi Qulamın sözünü kəsdi, narazılıqla fısıldaddı:

               -Heç bunun yeridi, məşədi?-dedi, sonra təklif elədi- Axund, bəlkə mənə də söz verəsən,  bir neçə dua da mən oxuyum.

               Axund mülayyimliklə:

                -Hacı, sən çox dualar oxumusan.-dedi-İndi icmanın təzə üzvlərinə  söz versək məsləhətdi.

                  Hacı Əlvan əl çəkmədi:

               - Uşağı təzə ayaq-baş eləmişəm. Oğlumu deyirəm. Hamınız  toyda olmusunuz. Bir neçə hacətim var. İki il ötüb, hələ də nəvə üzünə həsrətəm. Allah rizası üçün  hacııların diləklərimə  qoşulmasını istəyirəm.

                 Axund sözündən dönmədi:

               -Bütün hacətlərindən  hacılarımızın xəbəri var, indi növbə o biri hacılarındı. Sən tək deyilsən ki!  Hamı məscidin kəramətindən bəhrələnməlidi.

                 Hacı Əlvan bu etinasızlıqdan incidi. Birdən yerindən qalxdı, axundun otağından çıxdı. Hacı Dəsgah ürəyiyanıqlıqla:

                 -Axund, hacı Əlvana bir-iki dəqiqəlik söz vermək olardı.-dedi.

                Axund  başındakı əski təsəyin üstündən başını qaşıdı,  iri gözlərini bərəltdi:

                 -Hacı Dəsgah, hacı Əlvan adam yarıdan mömün deyil. Beləsinə iş tapşırmaq olmur!-dedi- Əvvəllər nəzir qutularına baxırdı. Bilirsən niyə  kənarlaşdırdım?

                  -Niyə?

                   -Qaydaya görə , qutular  üç nəfərin iştirakı ilə açılmalıdı. O isə  təkbaşına açırdı. Qınıyanda da özünə əl qatırdı ki, mən heç nəyə əl vurmuram, halalıma haram qatmıram.

                    -Hər şeydən şübhələnmək olmaz, axı,  axund! Hacı Əlvan qədim hacılarımızdandı.-deyə hacı Dəsgah inamsız halda hacı Əlvanı müdafiə elədi.-Mənimlə həcc ziyarətində yol yoldaşı olub.

                     Məşədi Qulam yenə telefonunda nə oxudusa  sızanaqlı burnunu qırışdırdı:

                      -Vay-vay! Bütpərəstlər gör nə qədər müsəlman qırıb. Etirazımızı bildirməliyik...

                     -Hələ dayan!-deyə bayaqdan susan hacı Baxış cibindən bir varaq kağız çıxartdı, qoydu ortalığa.

                         Hacı Dəsgah eynəyini cibindən çıxarıb kağızı  qabağına çəkdi. Kəbin kağızının surəti idi. Doldurulmuşdu, amma axundun xəttinə oxşamırdı. Hacı Baxış izah elədi:

                    -İcma sədri axundan xəbərsiz, onun kəbin blanklarının surətini çıxarır, xəlvəti kəbin kəsir, pul alır! Belə şey harda görünüb? Bir nəfər dünən  mənə gətirib. Hacı Əlvanın əməlidi. Bəs, buna nə ad verəsən?

                    Hacı Dəsgahın təəccübdən çənəsi sallansa da inamsızlığı keçmədi:

                    -Bəlkə aravuranların işidi, hacı Əlvanın boynuna atırlar! Kişi əvvəllər bələdiyə sədri olub, axı!

                     Hacı Xurşud dizinə keçirtdiyi  kepkasını  başına qoydu, axundun işarəsi ilə söhbətə başladı:                   

                     -Demək çirkinlikdi, amma deməsəm olmaz. Bilirsən ki, hacı Əlvan bir neçə ay mərasim zalında müdirlik eləyib.  Dünən  bir nəfər gəldi yanıma.  Atasına il verirdi. Mərasim zalının qiymətini biləndə təəccübləndi. Soruşdu :”-Qiymətləri təzə endirmidsiz?” Dedim  ki, yox, neçə vaxtdı elə bir qiymətlə işləyirik. Gördüm inanmır, əlavə elədim ki,  biz al-ver eləmirik, qarşımıza pul qazanmağı məqsəd qoymamışıq, mömünlərimizə xidmət edirik.  Həmin adam dedi:”-Atamın üçünü burada vermişəm,  amma məndən bu pulun iki mislini alıblar”.  Deyirəm, ola bilməz.  Dedi, hacı Əlvan  ölməyib ki, gedib soruşa bilərsiz..

                     Hacı Dəsgah fikrə getdikdə axund dedi: 

                     -Hacı, hacı Əlvan sən tanıyan adam deyil. Dəyişilib.

                      Hacı Dəsgah, nəhayət ki, inandı. Köksünü ötürüb daha hacı Əlvanı müdafiə eləmədi. Cümə namazının vaxtı çatdığından qalxdı:

                       -Dünyanın işlərdən baş açmaq olmur, gedək  ibadətimizi edək.

                       Hamı yerindən tərpəndikdə məşədi Qasım telefondan oxudu:

                     -Gör, nə gözəl yazıb! Görəsən kimindi? -dedi- Dünya duracaq yer deyil, ey dil, səfər eylə!

        

                                  

                       

Üç hekayə

  Linda

       Dostu iti ona pay verirdi. Nə qədər elədisə, pul götürmədi. Həyətinə baxan keşikçi ilə getmişdi. Uzaqdan itə baxan kimi onu bəyəndi. Zəncirdə atılıb-düşür, ağzından tüpürcəq sıçradaraq hürürdü. Gözlərindəki vəhşi parıltıdan adamın zəhri yarılırdı.

         -Bunu necə aparacağıq?

         -Çox asan! Zəncirini sənə verən kimi səni sahibi kimi tanıyacaq.

        -Belə asan?

        -Daha nə olacaq ki?

        -Ovçarkadı?

        -Təmiz cins deyil!

        Dostu iti zəncirdən açdı, boynundakı xaltadan tutub yaxın gətirdi:

        -Xaltasından tut!

       Onu dişləmək istəyən itin xaltasını əlinə alan kimi itin gözlərindəki vəhşi parıltı söndü, qart mırıltısının çeşidi dəyişildi,  sonra tamam kəsildi. Mən bağbanı yaxına çağırdım. Ona mırıldayan itin xaltasından yapışdı, yenidən it sakitləşdi.

  

  

 

 

 

Yeni hekayələr

TEATRDA, KİŞİLİK DƏ BİR ŞEY DEYİL..., BASTAR   ULDUZA   HÜRÜRDÜ.  SABAH PUL GÜNÜDÜR,  BİZİM ADAM, TƏKQULAQ XOTUĞZADIN HƏYATI,  DAŞ,  TƏLƏBƏ DOSTLAR.

Yeni səslər
Yaxşı oğlanın dayısı
Sonuncu yeznə
Qohumların əsiri
Qızıl xotuğ
Digər hekayələr